بیماری نقرس
نقرس(عکس) بیماری است که بر اثر تجمع زیاد ماده ای به نام اسید اوریک (Uric acid) در بدن ایجاد می شود.اسید اوریک در واقع پسماند متابولیسم و سوختن پروتئین در بدن است که بر اثر تولید زیاد این ماده و یا ناتوانی کلیه در دفع آن ، به طور غیر طبیعی در مایعات بدن جمع شده و به دنبال آن بلورهای این ماده در مفاصل بدن رسوب کرده و در بدن موجب تحریک سلول های ایمنی شده و مواد شیمیایی خاصی به نام پروستاگلاندین و لوکوترین از خود ترشح می کنند ؛ این موادشیمیایی موجب ایجاد درد وعلائم التهاب در مفصل می شوند (وبه صورت توده ای در زیر پوست دیده می شوند).
درد در مفاصل اندام تحتانی و در درجه اول انگشت شست پا است که البته سایر نقاط بدن به ترتیب شیوع، میتواند مچ پا، پاشنهها، زانوها، مچ انگشتان دستها و آرنج باشد.
رسوب اسید اوریک در مفاصل می تواند در نهایت موجب تخریب آنها شود. سنگ کلیه و اختلال در عملکرد کلیه از دیگر عوارض این بیماری است. نقرس در مردها 9 برابر شایعتر بوده و معمولا در سنین میانسالی بروز میکند. این بیماری زمینه ارثی و خانوادگی دارد.
بروز نقرس ارتباط نزدیکی با مصرف زیاد غذاهای پر پروتئین بخصوص گوشت دارد.
هر عاملی که بتواند سطح اسید اوریک خون را ناگهان بالا ببرد ( مانند بروز کم آبی در بدن، مصرف الکل و اسیدی شدن خون) هم می تواند موجب حملات نقرسی شود.حملات درد و تورم مفصل شست پا در نقرس معمولا شبانه است چوندر طول روز به علت وضعیت ایستاده بدن، مایع میان بافتی زیادی در اندام تحتانی و بخصوص پایین ترین قسمت های بدن یعنی پاها جمع میشود. شب هنگام و وقتی بیمار می خوابد این مایع میان بافتی دوباره به جریان خون برمی گردد در این بازگشت، مایعات زودتر از اسید اوریک به جریان خون برمی گردند و در نتیجه غلظت اسید اوریک در پا افزایش یافته ودر مفاصل پا رسوب می کند و چون در شب پا سردتر می شود این سرما به رسوب کریستال های اسید اوریک در مفصل پا کمک می کند. به همین علت بروز حملات درد و تورم مفصل در شب بیشتر است.
میزان مصرف پروتئین یک فرد عادی حدود 1 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. مثلا یک فرد 50 کیلوگرمیبه 50 گرم پروتئین نیاز دارد. مصرف روزانه گوشت نباید از 90 - 120 گرم بیشتر باشد.
در بیماری نقرس منابع غذایی سرشار از پورین منع شده است (پورینها به همراه پیریمیدین ها سازنده باز های آلی هستند که در ساختار DNAبه صورت نوکلئوتید شرکت دارند)
غذاهای سرشار از پورین که به بالا رفتن اسید اوریک کمک می کنند مانند:
گوشت،(جگر، مغز، دل و قلوه و کله پاچه و.. ) ، تخممرغ ، مخمر(ماءالشعیر) ، عصاره گوشت، بعضی از ماهیها و غذاهای دریایی، کالباس ، لوبیا، نخود، زردچوبه، قارچ، گل کلم و اسفناج با توجه به شرایط بیمار محدود میشود. مصرف این غذاها در طی حمله حاد نقرس، مجاز نمیباشد و هنگامی که مرحله حاد فروکش میکند، فرد مجاز به مصرف یک سهم غذایی 60 گرمی از این غذاها خواهد بود.
غذاهایی را که اساسا عاری از پورین است و به پایین آمدن اسیداوریک کمک میکند عبارتند از:
نان و غلات ، جو ، شیرکم چرب و فرآوردههای لبنی کم چرب، ، میوه ها ، سبزی ها و نوشیدنیهای غیر الکلی ( آب میوه ) بامیه ، کرفس ، تمرهندی ، کدو تنبل ، ، آلو ، ،آناناس ، سیب زرد ، انبه ، زرشک ، ذغال اخته ، زالزلک .
حدود ده درصد مردم اسید اوریک بالایی دارند ولی همه آنها علائم نقرس را نشان نمی دهند.
این جوشانده به پایین آمدن اسید اوریک خون کمک می کند:
زرشک تازه همراه با خوشه های آن را در آب بجوشانید و بعد از خنک شدن صاف کرده با عسل مخلوط کنید و هر روز صبح یک لیوان از آن را میل فرمائید