خواص پنیر

در بين فرآورده هاي لبني، پنير داراي بيشترين ميزان پروتئين است؛ پروتئين موجود در پنير کيفيت خوبي دارد و تقريباً داراي تمامي اسيد آمينه هاي ضروري مورد نياز بدن مي باشد. اصلي ترين پروتئين موجود در پنير، "کازئين" نام دارد که بسيار سهل الهضم است؛ زيرا در حين فرآيند رسيدن پنير تجزيه شده و به پپتيدها و آمينواسيدها تبديل مي شود. ناگفته نماند برخي پنيرها، داراي مقدار قابل توجهي آمين هاي حساسيت زا مي باشد که مي توانند سبب بروز واکنش هاي آلرژيک، خارش، سردرد و افزايش فشار خون در افراد با سابقه آلرژي شوند. از کربوهيدرات هاي اصلي پنير نيز مي توان به "لاکتوز" اشاره کرد. اغلب پنيرهاي تازه حاوي درصدي لاکتوز مي باشند ولي اين لاکتوز در پنيرهايي که با گذشت 21 تا 28 روز فرآيند رسيدن خود را طي مي نمايند به اسيد لاکتيک و ديگر اسيدها تبديل شده و پنير حاصله فاقد لاکتوز مي باشد. اين لاکتوز در پنيرهاي اصلي تازه 15 تا 20 درصد است لذا، افراد مبتلا به بيماري عدم تحمل لاکتوز که قابليت هضم لاکتوز را ندارند نبايد پنير تازه مصرف کنند.
پنيرها از نظر چربي نيز تنوع بسيار زيادي دارند و نوع شير مورد استفاده در آن ها مي تواند اين محصول را به فرآورده هاي کم چرب يا پر چرب تبديل نمايد. به دليل حيواني بودن منبع تهيه پنیر ميزان چربي هاي اشباع آن بسيار بالا و سرشار از کلسترول است. البته نقش پنير در بالا رفتن ميزان کلسترول خون تنها 3 تا 4 درصد مي باشد.
هم چنين پنير از نظر ميزان ويتامين A ، ویتامین D و ویتامین E غني است و از آن جايي که اغلب ميزان چربي موجود در شير در دلمه پنير باقي مي ماند پنير حاوي ويتامين هاي محلول در چربي شيري است که پنير از آن گرفته مي شود. چون ويتامين هاي محلول در آب مانند ويتامين هايگروهB و
فولات در آب پنير وجود دارند ميزان آن ها به ميزان آب پنيري بستگي دارد که در داخل پنير باقي مي ماند. پنير از نظر مواد معدني نظير کلسيم نيز غني مي باشد که ميزان کلسيمموجود در آن به ميزان آب پنير موجود در لخته پنير بستگي دارد. پنيري که از شير کامل و با آنزيم (قرص پنير) تهيه شده باشد داراي مقدار زيادي کلسيم است در حالي که پنيرهايي که با اسيد تهيه مي شوند مانند پنير روستايي تنها از مقدار کمي کلسيم تشکيل يافته اند. بر اين اساس پنيري که داراي ميزان کلسيم بالاتري باشد مقادير قابل توجهي از املاح ديگر مانند فسفر ومنيزيم نيز در آن موجود خواهد بود.
به طور کلي پنير نرم در مقايسه با پنير سفت درصد بالاتري از آب را در بافت خود نگه مي دارد و به صورت طبيعي، درصد پاييني از مواد مغذي را دارد. در 100 گرم از پنير معمولي 30 کيلوکالري انرژي، 10 گرم نمک، 19گرم پروتئين، 23 گرم چربي و 380 ميلي گرم کلسيم وجود دارد. ميزان سديم پنيرها با توجه به مقدار نمک افزوده شده به آن در حين فرآيند توليد متفاوت است. قابل ذکر است مدت زمان، آب و نمک نقش بسيار مهمي در فرآيند رسيدن پنير و رشد و نمو باکتري هاي مفيد موجود در آن داشته و در نهايت روي بو، طعم و بافت نهايي آن تأثير مي گذارد.